Farba okrętowa, czyli sposób na rdzewienie metalu - wyjaśniamy

Często, kiedy spotykamy się z problemem rdzewienia metalowych elementów konstrukcyjnych, możemy spotkać się z radą, żeby zabezpieczyć elementy stalowe „farbą okrętową”. Jest to potoczna nazwa, która na stałe weszła do języka branżowego i wykonawczego. Pomalowanie powierzchni metalowych farbą okrętową ma w domyśle zagwarantować długotrwałe zabezpieczenie przed korozją oraz wysoką odporność na czynniki atmosferyczne, znacznie wykraczającą poza standardowe systemy malarskie stosowane w warunkach lądowych. 

W praktyce termin „farba okrętowa” odnosi się do grupy specjalistycznych farb i systemów antykorozyjnych zaprojektowanych do pracy w najbardziej agresywnych środowiskach, gdzie metal narażony jest na stały kontakt z wodą, wilgocią, solą oraz zmiennymi temperaturami. Właśnie dlatego farby te są coraz częściej wykorzystywane nie tylko w przemyśle stoczniowym, ale również w budownictwie, przemyśle i rolnictwie.

Dlaczego mówimy o farbie okrętowej na rdzę?

Stalowy okręt zanurzony w wodzie morskiej bez żadnego zabezpieczenia zostałby bardzo szybko zniszczony przez korozję, ponieważ panują tam warunki, które w sposób ekstremalny przyspieszają procesy korozyjne. Wysokie zasolenie powoduje intensywne przewodnictwo elektrochemiczne, co sprzyja powstawaniu ogniw korozyjnych. Dodatkowo konstrukcje narażone są na obciążenia mechaniczne wywoływane przez fale, zmienny poziom zanurzenia, ciągłą wilgoć, a także duże różnice temperatur oraz silne promieniowanie UV. 

To właśnie połączenie tych czynników sprawia, że środowisko morskie uznawane jest za jedno z najbardziej agresywnych środowisk korozyjnych. Farby okrętowe muszą więc nie tylko izolować metal od wilgoci, ale również wykazywać odporność mechaniczną, elastyczność i zdolność do pracy w warunkach cyklicznego zwilżania oraz wysychania. 

Kategorie środowiska korozyjnego ustala się na podstawie kilku czynników. 
Te czynniki to: 

• temperatura powietrza,
• poziom wilgotności,
• podatność na uszkodzenia mechaniczne i czynniki zewnętrzne,
• podatność na uszkodzenia wynikające z promieniowania słonecznego.

Zgodnie z normą PN-EN ISO 12944-2:2018-02 kategorie środowiska korozyjnego dzielimy na kilka klas - od C1, gdzie ryzyko korozji jest bardzo małe (np. w ogrzewanym budynku mieszkalnym), aż do CX, gdzie ryzyko wystąpienia korozji jest ekstremalnie wysokie. Farby określane potocznie jako „okrętowe” są projektowane właśnie z myślą o najwyższych klasach korozyjności, takich jak C5-M czy CX.

Farba okrętowa antykorozyjna - doskonały sposób na zabezpieczenie powierzchni 

Farby okrętowe są jednym z najskuteczniejszych sposobów zabezpieczania powierzchni metalowych przed działaniem niszczących czynników atmosferycznych i chemicznych. Ich główną przewagą nad klasycznymi farbami antykorozyjnymi jest zdolność do pracy w środowiskach o bardzo wysokiej wilgotności, zasoleniu i zmiennych temperaturach. 

Najważniejszymi zaletami farb okrętowych są bardzo dobre właściwości antykorozyjne, wysoka odporność na wodę słodką i morską, odporność na promieniowanie UV oraz dobra przyczepność nawet do podłoży przygotowanych w ograniczonym zakresie. W wielu przypadkach farby te pełnią jednocześnie funkcję gruntu i warstwy nawierzchniowej, co upraszcza system malarski i skraca czas realizacji prac.

Farba okrętowa na dach? Czyli czy można nią pomalować tylko statki?

Jak wskazano powyżej, farby potocznie zwane „farbami okrętowymi” powinny być wysoce wytrzymałe na agresywne środowisko powodujące korozję. Z tego względu znalazły one zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, w których klasa korozyjności jest wysoka - rzędu C5 czy CX. 

W praktyce „farby okrętowe” z powodzeniem stosuje się na mostach i konstrukcjach hydrotechnicznych, metalowych dachach zlokalizowanych w strefach nadmorskich, konstrukcjach stalowych na stacjach benzynowych, myjniach samochodowych, halach przemysłowych czy obiektach infrastruktury technicznej. Dużą popularnością cieszą się także w rolnictwie, gdzie wykorzystywane są do zabezpieczania maszyn, silosów i elementów konstrukcyjnych narażonych na działanie wilgoci, nawozów i agresywnej chemii. Sprawdzają się tutaj zarówno systemy producenta Teluria oparte o grunty epoksydowe, takie jak Telpox PM150 czy Telpox P170, a także warstwę nawierzchniową, np. Telpur T 300. Świetną alternatywą są również produkty z serii Krypton ProLine – Silver TC i PU AL Primer. Przy ich użyciu można również skomponować system od C3 do CX, zmieniając jedynie grubości powłok.

Zabezpiecz ocynkowane powierzchnie z farbą okrętową na ocynk 

Farby okrętowe służą do zabezpieczenia różnego rodzaju powierzchni, w tym również ocynku, który sam w sobie stanowi ochronę antykorozyjną, ale z czasem ulega degradacji. Chcąc skutecznie zabezpieczyć powierzchnie ocynkowane, należy dobrać farbę o odpowiedniej przyczepności do gładkiego i reaktywnego podłoża cynkowego. 

Polecaną przez nas farbą jest emalia poliuretanowa ogólnego stosowania, która tworzy na powierzchni ocynku gładką, szczelną i kryjącą powłokę. Emalia ta wykazuje bardzo dobrą odporność na wilgoć, zmienne warunki atmosferyczne oraz działanie środowisk przemysłowych i nadmorskich, dzięki czemu może być bezpiecznie stosowana jako element systemu „okrętowego” także poza przemysłem stoczniowym. 

Jakie powłoki z oferty TrokenTech sprawdzą się jako „farba okrętowa”?

W ofercie TrokenTech znajduje się wiele rodzajów farb antykorozyjnych, których właściwości pozwalają na skuteczne zabezpieczenie powierzchni metalowych w wysokich klasach korozyjności. W zależności od warunków eksploatacji, stopnia przygotowania podłoża oraz oczekiwanej trwałości systemu, można dobrać odpowiednią technologię powłokową. 

Do dyspozycji są farby poliuretanowe do metalu, farby epoksydowe do metalu, a także elastomery, które mogą być aplikowane bezpośrednio na rdzę. Szczególną uwagę zwracają farby antykorozyjne marki Krypton ProLine, w tym Krypton ProLine PU AL Primer oraz Krypton ProLine Silver TC, czyli jednoskładnikowe powłoki poliuretanowe przeznaczone do stosowania nawet na minimalnie przygotowane podłoże. Przy ich użyciu jak zostało wspomniane powyżej można stworzyć systemy od C3 do nawet CX manipulując jedynie grubościami poszczególnych warstw. 

Farba podkładowa okrętowa

Krypton Proline PU AL Primer to powłoka gruntująco-uszczelniająca przeznaczona do stosowania w klasach korozyjności C3, C4, C5 oraz CX. Może być aplikowana w temperaturach sięgających nawet -18°C oraz przy bardzo wysokiej wilgotności powietrza, dochodzącej do 99%. Tak szeroki zakres warunków aplikacji sprawia, że produkt ten doskonale sprawdza się w trudnych realizacjach terenowych i przemysłowych. Można go aplikować nawet zimą. 

Powłoka dostępna jest w kolorze aluminium i wykończeniu matowym, co dodatkowo wspomaga ochronę antykorozyjną poprzez odbijanie promieniowania słonecznego oraz ograniczenie nagrzewania się konstrukcji. 

Wysoce trwała farba okrętowa

Krypton ProLine Silver TC to gruntoemalia przeznaczona do zabezpieczania konstrukcji narażonych na bardzo częsty kontakt z wodą słodką, morską oraz słonawą. Może być stosowana zarówno jako samodzielna powłoka ochronna, jak i element systemu wielowarstwowego. Farba dostępna jest w kolorze aluminium, w wykończeniu półmatowym. 

Produkt zapewnia najwyższą trwałość powłok oraz skuteczną ochronę w bardzo trudnych warunkach eksploatacyjnych, w tym w środowiskach o ekstremalnej korozyjności, nawet do klasy CX. Dzięki temu Krypton Proline Silver TC doskonale wpisuje się w definicję farby „okrętowej” w praktycznym znaczeniu tego pojęcia. 

FAQ - najczęściej zadawane pytania o farby okrętowe

Czy farba okrętowa może być stosowana bez całkowitego usunięcia rdzy?

W wielu przypadkach tak. Część farb okrętowych, zwłaszcza elastomery i gruntoemalie, może być aplikowana na powierzchnie z pozostałościami stabilnej rdzy, pod warunkiem usunięcia luźnych produktów korozji, np. Krypton ProLine Silver TC i Krypton ProLine PU AL Primer. 

Czy farba okrętowa nadaje się do malowania dachów i ogrodzeń?

Tak, szczególnie w miejscach narażonych na wilgoć, zasolenie lub intensywne warunki atmosferyczne, takich jak tereny nadmorskie czy przemysłowe. 

Czy farby okrętowe są odporne na promieniowanie UV?

Tak, większość systemów „okrętowych” projektowana jest z myślą o długotrwałej ekspozycji na słońce i zmienne warunki atmosferyczne. Dlatego mogą być stosowane w klasach korozyjności nawet C5 czy CX.

Czy farba okrętowa wymaga dodatkowej warstwy nawierzchniowej? 

Nie zawsze. Niektóre produkty, jak gruntoemalie, mogą pełnić funkcję zarówno podkładu, jak i warstwy końcowej. System wielowarstwowy jednak wykazuje zazwyczaj większą trwałość. 

Jak długo farba okrętowa chroni metal?

Przy prawidłowym doborze systemu i odpowiedniej aplikacji ochrona antykorozyjna może wynosić kilkanaście lat, w zależności od środowiska eksploatacji.